|
رود ارس | ||
|
|
||
|
|
| |
رودخانه ارس از ارتفاعات مين گول ( در زبان ترکی به معنی هزار استخر ) به ارتفاع 3152 متر در جنوب ارزروم در تركيه سرچشمه مى گيرد ابتدا به طرف شمالغربى و سپس به طرف شمالشرق متوجه مى شود و از جنوب و مشرق و شمالشرق كوهى به نام پالان توكن داغ به ارتفاع 3135 متر در جنوب ارزروم قرارگرفته اند مي گذرد پس از گذشتن از شرق حسن قلعه به طرف شرق متوجه مي گردد و از جنوب ارتفاعات قارص و شمال كوههاى آرارات بزرگ با جذب شاخه هاى متعددى جريان پيدا مىكند و وارد جلگه ايروان در خاك جمهورى ارمنستان مي گردد. و پس از پيوستن ارس به آرپاچاى ، مرز مشترك ايران و جمهورى ارمنستان و جمهورى آذربايجان را تا محلى بنام بهرام تپه تشكيل مى دهد. و بعد از طى حدود 10072 كيلومتر مسافت به درياى خزر مى ريزد.
حوضه آبريز ارس در كشورهاى ايران وتركيه و ارمنستان و جمهورى آذربايجان قرار دارد وسعت آن تقربياً 10320 كيلومتر مربع بوده و حدود 39% (39000) كيلومتر مربع آن را اراضى ايران تشكيل مىدهد. در طوال مسير طى شده آن تغييراتى مشاهده مىشود. از جمله از سرچشمه تا جلفا مناطق صاف و كمى كوهستانى و از جلفا تا اصلاندوز كاملاً كوهستانى و صعب العبور بوده و عرض و عمق اين رودخانه در مسير حركت متفاوت است در فاصله بين جلفا تا اصلاندوز كه ارس بين كوههاى قره داغ و كوههاى کشور آذربایجان در جريان است در بعضى نقاط (نزديكى های روستاى قولان ) عرض آن از 20 متر هم كمتر مى شود در حدود جلفا عرض آن حدود 30 متر و عمق آن 4 متر است ولی در نزديكى پلدشت عرض آن در حدود 90 تا 100 متر و عمق آن 2 متر مى باشد.
در قسمتهاى سفلى به خصوص در ملتقاى رودخانه دره رود، عرض آن گاهى به 200 متر هم مى رسد. به علت كوهستانى و ناهموار بودن مسير و داشتن جريان تند غير قابل كشتيرانى است. فقط در بعضى نقاط كه جريان آب آرام و عرض رودخانه بيشتر است، در سابق براى عبور و مرور از قايقهاى كوچك محلى به نام پله (بر وزن لله) استفاده مى كردند كه هم اكنون متروك شده و قابل استفاده نيست.
در فاصله بين جلفا تا ورزقان رودهاى شاهمار، گرگر، داران، ايرى چاى، دوزال چاى، خروانق چاى، به ارس مى ريزنند.
رودخانه ارس از نظر جغرافيانويسان قديم و سياحان :
ادامه مطلب
در شهرستان جلفا، دو بازارچه مرزي تحت عناوين بازارچه مرزي جلفا و بازارچه مرزي نوردوز وجود دارد. بازارچه مرزي جلفا در شمال شهر جلفا واقع است و مساحت آن 20000 متر مربع است بازارچه مرزي نوردوز در شمال غربي جلفا و در 70 كيلومتري آن واقع شده است و مساحت آن 1000 متر مربع مي باشد. تعداد غرفه هاي بازارچه جلفا 21 و نوردوز 10 غرفه مي باشد كه به ترتيب 105 و 35 پيله ور در امر صادرات و واردات فعاليت دارند. در سال 1380، 1966 تن كالا به ارزش حدود 3864 ميليون ريال از بازارچه مرزي جلفا وارد و 62509 تن كالا به ارزش 9787 ميليون ريال صادر شده است. در همان سال ميزان واردات كالا از بازارچه نوردوز وجود نداشته و ميزان صادرات معادل 10254 تن و به ارزش 5208 ميليون ريال است.
تأسيس منطقه آزاد جلفا به مساحت 1035 هكتار در سال 1382 تصويب و با افتتاح گمرك اين منطقه، فعاليت ترانزيتي و صادرات و واردات آن رسماً آغاز گرديده است. تأسيسات عظيم گمرك با 400 هكتار وسعت، دو هزار متر مربع ساختمان اداري و 86 هزار متر مربع انباري، ايستگاه راه آهن، مجتمع انبارهاي عمومي با امكانات لجستيكي، نمايندگي هاي كليه ادارات و سابقه بيش از 100 ساله اين شهر در امور تجارت، بازرگاني و پتانسيل موجود در اين شهر براي انجام تشريفات گمركي، ترخيص، انبارداري و حمل و نقل بيش از 3 ميليون تن كالا در سال، همگي بستر مناسبي را جهت فعاليت بازرگانان و سرمايه گذاران داخلي و خارجي فراهم آورده است. بررسي عملكرد منطقه نشانگر رشد 103 درصدي در صادرات بوده است به طوري كه از 43737 تن در سال 79 به 88798 تن در سال 80 بالغ گرديده است. در فاصله (81-79) ميزان سرمايه گذاري انجام شده جهت زير ساخت هاي منطقه حدود 90 ميليارد ريال بوده است كه توسط بخش خصوصي و وخود منطقه انجام پذيرفته است.
تجارت آزاد با اقصي نقاط دنيا فارغ از هرگونه موانع تعرفه اي، مشاركت در گسترش تجارت منطقه اي جمهوري اسلامي ايران با منطقه قفقاز، روسيه و اكراين با برخورداري از امتيازات خاص، دسترسي سريع به بازارهاي وسيع قفقاز و روسيه واكراين با بيش از 300 ميليون نفر جمعيت، ترخيص وفروش قسمتي از كالاها وخدمات توليدي منطقه ويژه، استفاده از تسهيلات خاص بانكي براي واردات ماشين آلات، قطعات يدكي، بستر مناسب براي جريان سرمايه وسرمايه گذاري مشترك داخلي وخارجي در زمينه هاي توليد از امتيازات وپتانسيل هاي منطقه آزاد جلفا مي باشد.
منبع:http://jolfa2.blogspot.com/
روستاي زاويه ( امامزاده اسماعيل )
اين روستا در فاصله 3 كيلومترى هاديشهر واقع شده است. آب و هواى آن روستا در زمستانها سرد است و تابستانهاى معتدل دارد. شغل اكثريت مردم در آن روستا كشاورزى - دامدارى - كارگرى - باغدارى است. از محصولات عمده اين روستا گندم - جو - يونجه - انواع سيب - زردآلو - گيلاس - گل سرخ ( گل محمدی ) - مخصوصا گردو از محصولات عمده اين روستا بحساب مي آيد.
بعلت قرار گرفتن امامزاده سيد اسماعيل بن حبيب الله بن موسى كاظم (ع) در آن روستا همه ساله از شهرستان و ساير نقاط آذربايجان جهت زيارت به اين روستا مسافرت می نمايند. امامزاده فوق جزو اماكن متبركه اين منطقه شمرده ميشود. در صحن حیاط امامزاده دو درخت تنومند چنار قرار دارد كه قطر تنه آن به 1 الى 2 متر ميرسد.
دورادور قبر امامزاده از چوبهاى خراطى شده گردو مي باشد. اين چوبها در اردوباد در سال 1222 هجرى قمرى بدست شخصى بنام مشهدى على اردوبادى ساخته شده و به اين روستا آورده شده و در آنجا نصب شده است. در زمانهاى قديم از مناطق مختلف بخش در روز تاسوعاى حسينى جهت مراسم عزادارى به اين روستا مي آمدند و در آنجا به عزادارى مي پرداختند.
در قسمت جنوب اين روستا چشمه گوارا و پرآبى جارى است كه اهالى روستاى مزبور به آن (على چشمه سى) مي گويند اين چشمه بصورت نهرى از وسط روستا و نيز از صحن امامزاده عبور مي كند.
امكانات موجود روستا تأسيس مدارس ابتدايى دخترانه و پسرانه - دفترمخابراتى - شركت تعاونى روستايى و برق رسانى صورت گرفته است و از امكانات آن استفاده مي نمايند. آب آشاميدنى مردم اين روستا بصورت لوله کشی از طريق على چشمه سى تأمين مي شود.
تعداد جمعيت و خانوار اين روستا در سال 1345 تعداد خانوار 99 واحد و تعداد جمعيت 455 نفر و در سال 1355 تعداد خانوار 105 واحد و تعداد جمعيت 558 نفر و در سال 1365 تعداد خانوار 111 واحد و تعداد جمعيت 667 نفر و در سال 1370 تعداد خانوار 113 واحد و تعداد جمعيت 634 نفر است.

عالمده بیر درّ نـهـان دیر اوشــتوبــون
وزنه گلمز، چکمک اولماز چوخ گیران دیر اوشتوبون
باش چکیب عرش برینه دورد طرفدن داغ لاری
فی الحـقـیقـت لـنگر کـون و مـکان دیـر اوشتوبون
حکیم نباتی
روستای اشتبین در طول 46 درجه و 29 دقیقه شرقي و عرض 38 درجه و 51 دقیقه شمالي قرار دارد و از توابع بخش سیه رود و دهستان نوجه مهر شهرستان جلفا واقع در استان آذربایجان شرقی است. فاصله روستا از جاده اصلی و مرزی سیه رود، خداآفرین حدود 7 کیلومتر است.
روستای اشتبین متشکل از سه آبادی به نامهای هراس، سیاوشان و جعفرآباد، نمونه ای از روستاهای کوهستانی ـ میان دره ای محسوب می شود.
محدوده روستا از نظر تقسیمات آب و هوایی جزء مناطق با اقلیم سرد و دارای زمستانهای طولانی بوده و برای چندین ماه از سال پوشیده از برف است.
بافت روستای اشتبین بواسطه احاطه ی باغات و سایر عوامل کالبدی نظیر ناهمواری ها، بستر سنگی، شیب تند اراضی و شرایط اقلیمی خاص، کاملا فشرده و فقط در محدوده شمالی روستا امکان توسعه محدود وجود دارد.
در سال 1385 روستای اشتبین دارای 773 نفر جمعیت در قالب 150 خانوار بوده است.
این روستا با شماره 2692 در تاریخ 17/3/79 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است. اسناد به دست آمده از سنگ نوشته های موجود در روستا تاریخ 843 و 976 هجری قمری را نشان می دهند، ولی به نظر می رسد معماری موجود در برخی بناها مربوط به دوره اشکانیان است.
از لحاظ بافت، اشتبين جزو روستاهاي تلي شكل است كه داراي چشم انداز خيلي جالب مي باشد . در شرق و پایين ترين قسمت دره روستا ، رودخانه اي در جريان است كه با صداي دلنواز و منظره منحصر به فردش زينت و زيبایي خاصي بر روستا بخشيده است و حتي وجود باغ های وسيع و سرسبز در پرتو اين رود است . به علت عدم رعايت بهداشت وجاري ساختن فاضلاب هاي منازل (به دليل بافت شهري فعلي ) وريختن خاكستر تنورها وفضولات حيواني در رودخانه بعضي مواقع رنگ رودخانه تغيير مي يابد .
اقتصاد روستا بر اساس باغ داري ودام داري است و بيشتر روستایيان داراي باغات پربار و وسيع هستند و از طريق فروش ميوه جات از جمله انجير، انار، گردو، سيب و ... امرار معاش مي كنند .
مهمترين محدوديت روستا در توليد وارائه ی محصولات به بازارهاي منطقه اي، دوري از بازار مصرف مي باشد كه باعث افزايش هزينه حمل مي گردد . ضمن اينكه روستاي اشتبين توانايي بالقوه اي براي تبديل به منطقه توريستي را دارد .
وجه تسمیه اشتبین
برخی از محققان گفته اند: چون روستای اشتبین از «سه» آبادی نزدیک به هم تشکیل شده لذا این جا را اوش توبین یا سه روستا نامیده اند من این نظر را رد نمی کنم اما دیدگاه دکتر حسین محمد زاده صدیق مصحح دیوان ترکی حکیم نباتی را نیز در این خصوص قابل تأمل می دانم و خلاصه ی نظر وی را جهت آگاهی خوانندگان ارجمند هفته نامه گویا در این بخش ارائه می نمایم ایشان نوشته اند:
«واژه ی اوشتوبون از سه قسمت تشکیل شده است؛ اوش + توب+ون
اوش همان اوچ در گویش اهر و پیرامون آن است و به معنی عدد سه است.
توب به معنی قوم، قبیله و جمعیت است .
بخش سوم آن «ین» یا «ون» در اغلب اسامی مکان های جغرافیایی آذربایجان و سایر مناطق ایران به چشم می خورد.
پس اوشتوبون یعنی محل زندگی سه قوم و می دانیم که حداقل تا زمان حکیم نباتی علاوه بر جمعیت ترک زبان اقوام تات و ارمنی نیز در این روستا ساکن بودند اما بعدها با غلبه ی زبان ترکی این اقوام از نظرگویش و آیین با ترک زبانان روستا همسان شده یا از آن جا مهاجرت کرده اند. »
حکیم نباتی شاعر و عارف مشهور اشتبینی در قصیده ای با مطلع:
یئنه شوریده کونلوم عاشیق بیر گول عذار اولموش
ائدیب مشق جنون،دیوانه لر تک داغدار اولموش
بیتی به گویشی تاتی سروده که بر حضور تات زبان ها در اوشتبین صحه می گذارد:
ذونستش چه دوت شعر و نوایم چمی جوقندا
ایزان زون ویل برو خوش ماهرو پالوده وار اولموش
ادامه مطلب
هر وقت احساس کردی در اوج قدرتی به حباب فکر کن
به خدا نگو من مشکل بزرگی دارم به مشکلاتت بگو من خدای بزرگی دارم
قالی هزار رنگ درس عبرتت باشد که به زیر پا افتاده است ،پس سعی کن در زندگییت
یک رنگ باشی تا هرگز به زیر پا نیافتی
بخشندگی را از گل بیاموز که حتی کفشی که لهش می کند را هم خوشبو میکند
درروزجمعه مورخه۱۹ /۰۷/۸۷ استاندارمحترم آذربایجانشرقی وهیئت همراه
راس ساعت ۱۱ صبح وارد شهرمرزی سیه رود شدند و از ساختمان
اورژانس فوریتهای پزشکی شهر سیه رود که یکی طرحهای سفر
ریاست جمهوری به استان بود بازدید به عمل آوردند.




کلیات گیاه شناسی
|
گردو در ختی است زیبا وسایه افکن که بعنوان درخت زینتی بکار می رود . این درخت در مناطق معتدل دنیا رشد و پرورش می یابد . گلهای نر و ماده روی یک پایه قرار دارند سنبله گلهای نر بصورت آویخته است ولی گلهای ماده آن بوضع قائم روی شاخه قرار درد .میوه گردو ، گرد و در دارون مغز قرار درد و در فاصله های پدره های نازکی قرار گرفته است . قشری که روی مغز گردو است سبز رنگ و کمی گوشتی می باشد درخت گردو هنگامیکه به سن ۱۰ سالگی می رسد شروع به میوه دادن می کند و بلاترین باروری خود را در سنین پنجاه سالگی درد .از تمام قسمتهای درخت گردو استفاده طبی به عمل می آید .
ترکیبات شیمیایی
مغز گردو دارای چند اسید آلی ، مقدر کمی اسانس ، اگزالات آهک و ویتامینهای A,B,C,D,E می باشد . همچنین مغز گردو دارای مقدر کمی ( 12%) ارسنیک است .برگ درخت گردو دارای 3 درصد اینوژیت ، اسید الاژیک ، اسید گالیک و اسانسی با بوی مخصوص و مقداری پارافین ، تانن ، مواد چرب و املاح معدنی مانند کلسیم ، پتاسیم ، منیزیم، باریم و همچنین کاروتن است .پوسته گوشتدار میوه سبز گردو دارای امولسیون ، قند و اسیدهای آلی مانند اسید سیتریک ، اسید مالیک ، فسفاتها و اگزالات کلسیم است .عصاره برگ درخت گردو خاصیت میکروب کشی و باکتری کشی درد .در صد گرم مغز گردو خام و خشک مواد زیر موجود است:
| آب | 3/5 گرم |
| پروتئین | 14/8 گرم |
| مواد چربی | 65 گرم |
| مواد نشاسته ای | 13 گرم |
| کلسیم | 100 میلی گرم |
| فسفر | 380 میلی گرم |
| آهن | 3 میلی گرم |
| سدیم | 2 میلی گرم |
| پتاسیم | 50 میلی گرم |
| ویتامین آ | 30 واحد |
| ویتامین ب 1 | 0/35 میلی گرم |
| ویتامین ب 2 | 0/12 میلی گرم |
| ویتامین ب 3 | 1 میلی گرم |
| ویتامین ث | 2 میلی گرم |
خواص داروئی: گردو از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است روغن گردو که از قدیم برای پختن غذاها از آن استفاده می شد است روغنی است به رنگ زرد روشن که دارای طعم مطبوع و ملایم است و باسانی تند (اکسیده ) می شود.
- گردو خون ساز و تصفیه کننده خون است.
- گردو درمان کننده بیماریهای ریوی است.
- گردو مسکن دل پیچه است.
- اگر از گردو و عسل و مربا درست کنید برای اشخاص لاغر وتقویت و تحریک نیروی جنسی مفید است.
- مربای گردو ملین بوده و آپاندیس را تقویت می کند.
- خوردن گردو از تشکیل سنگ کلیه و سنگ کیسه صفرا جلوگیری می کند.
- پوست درخت گردو و پوست سبز گردو قابض است.
- خوردن گردو برای تقویت جنسی مفید است.
- گردو را با انجیر و موز بخورید مقوی حواس و مغز است.
- اگر پوست تاز گردو را به دندان و لثه بمالید لثه و دندان را تقویت می کند.
- دم کرده برگ درخت گردو برای درمان ورم مفاصل مفید است.
- 50گرم برگ گردو را در یک لیتر آبجوش ریخته و بمدت چند دققیه بجوشانید این جوشانده برای شست و شوی زخم ها و التیام انها بسیار مفید است .
- دم کرده برگ درخت گردو برای درمان ترشحات زنانه و بیماری سل مفید است.
- جوشانده برگ درخت گردو درمان کننده سر درد ، سرمازدگی و بیماریهای پوستی است.
- شیره قسمت سبز میوه را اگر چند بار روی زگیل بمالید آنرا از بین می برد.
- قسمت سبز و تازه میوه گردو را اگر با آب بجوشانید و موهای خود را با آن رنگ کنید رنگ قهوه ای به مو می دهد .
- برگ تازه درخت گردو حشرات موذی مانند بید و ساس را از بین می برد.
- اگر زن حامله روزی یک عدد گردو بخورد پس از زایمان پوست شکمش زیبایی خود را حفظ خواهد کرد.
- چون گردو دارای مس می باشد بنابراین به جذب آهن در بدن کمک می کند.
طرز استفاده: گردوی تازه برنگ سفید با پوست زرد روشن است . مغز گردو را در ظرف سربسته در داخل فریزر نگاهدری کنید تا کهنه نشود .
مضرات : گردو با داشتن مواد مغذی زیاد غذای بسیار خوبی است ولی نباید در خوردن آن اصراف کرد زیرا زیاده روی آن باعث ورم لوزه و زخم دهان می شود . مخصوصا گردو برای گرم زماج ها خوب نیست و معمولا بهتر است اینگونه افراد بعد از خوردن گردو دهان خود را بشویند و یا انار ترش و یا کمی سکنجبین یا سرکه بخورند . مغز گردو لطیف است و در اثر ماندن کهنه می شود ور نگ آن زرد یا قهو ه ای و طعمش تند می شود و باعث مسمومیت خواهد شد و نباید از آن استفاده شود .



یمئشان درختی است خود رو خار دار وپرشاخه وبرگ است که میو ه های کوچکی به
اندازه آلبالو در اوایل خرداد ماه شکوفه زده ودراوایل مهر ماه رسیده میوه های این
درخت درزمان کالی سبز رنگ و مزه گس و درموقع رسیدن قرمز و مزه شیرین دارد
در داخل این میوه تعدادی هسته وجود دارد .
ازیمئشان می توان مربای لذیزی درست کرد طرز تهیه مربا به شرح زیر است
۱- میو ه ها تمیز شسته شود
۲- میوه ها را درداخل یک ظرف ریخته وبا کمی آب جوشانده تا له شود
۳- از تور یا آبکش رد شود تا هسته از شیره جدا شود
۴- به شیره یمئشان مقدار کمی آب و شکر به اندازه کافی اضافه شود دوباره جوشانده
تا مربا آماده شود.
درخت یمئشان رادر شهر ستا ن جلفا فقط در روستای ارسی می توان یافت مردم روستای
ارسی میوه های این درخت را جمع می کنند وبه میوه فروش های هادی شهر می فروشند.
چوب این درخت خیلی محکم است وبه این درخت می توان پیوند گلابی زد چون این درخت
به بی آبی طا قت بیشتری دارد . وتعداد کمی از این درخت در کنار راه روستایی روستای الوان به روستای هلق دیده شده .
از نوع دیگراین درخت یمئشان که میوه های زرد رنگی دارد در استان کر دستان می توان پیدا کرد.

این روستا در۳۰کیلومتری جلفا و ۱۲کیلومتری هادی شهر(علمدارگرگر)واقع شده واکثرجوانان
این روستا درصنایع چوبی ، نجاری .منبت کاری . رنگ کاری چوب وخیاطی در خود این روستا
کارگاه زدند وتعداد زیادی هم در تهران.تبریز .مرند .علمدارگرگر ودرسایر شهرهای کشور
مشغول بکار هستنددراین روستاخانوادهای پیدانمیشودیکی ازافرادآن نجاریامنبت کاریارنگکا ر
یاخیاط نباشد.
آب وهوای آن بعلت قرار گرفتن در یک دره نسبتا پهن و وجود کوههای بلند دراطراف آن آب
وهوای این روستا در زمستان سرد ودرتابستان گرم ومعتدل می باشد به گونه ای که در فصل
زمستان میانگین دمای هوا به 15درجه سانتیگراد می رسد ودرتابستان درجه حرارت به طور
میانگین به30درجه می رسد هوای بهار وپاییز به صورت معتدل میباشد.
دراین روستایک درخت کهنسال چناروجوداردکه قدمت آن چندین قرن پیش است متاسفانه
به این درخت رسیدگی نشده است ودرحال خشک شدن است ودر کنار درخت چنارمسجد
نوبنیادی هست که به کمک اهالی وخیرین بنا شده که درشهرستان جلفا همتای ندارد.
امکانات این روستا برق- آب آشامیدنی -گاز- تلفن - خانه بهداشت - پست بانک -مدرسه
صندوق قرض الحسنه وچندین کار گاه نجاری ومنبت کاری وخیاطی وغیره ..... وجود دارد
اکثرجوانان این روستابه والیبال وفوتبال علاقه بیشتری دارندومتا سفانه سالن ورزشی ندارند.
روستای ارسی چندین سال پیش روستای نمونه وشورای این روستا شورای نمونه کشور
انتخاب شده بود .
این روستا از طرف غرب با لیوارجان و سیه سران وهادی شهر وازطرف شرق با روستای داران
وافشار واز طرف شمال باروستای نوشیروان واز طرف جنوب باروستای قشلاق همسایه است
مراسم با شکوه راهپیمایی روزجهانی قدس
(آخرین جمعه ماه مبارک رمضان)
همزمان با سایر شهر های کشورعزیزمان ایران
درشهر سیه رود نیز برگزار شد.




بنام الله
سلام به همه دوستان عزیز و گلم
با آرزوی قبولی طاعات ، عبادات
ازاینکه یک ماه نبودم از همتون معذرت میخوام ازخداوند میخوام کمک کنه تا بتونم مطالب جالب
و خواندی از گوشه و کنار شهرستان جلفا بنویسم ازشهرستانی که خیلی وقت ازیاد رفته که جلفا
یک قطب اقتصادی کشور عزیزمان ایران بوده پتانسل های زیادی در این شهرستان وجود داره
اگر یه کمی چشمهارا باز و نیم نگاهی کنیم می بینیم این شهرستان با دو کشور هم مرز است
(جمهوری آذربایجان وارمنستان) منطقه خوبی است برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی .
(کلیک کنید)این نقشه شهرستان ماست

جاذبه های تاریخی وگردشگری فراوانی دارد
شهرجلفا:
کلیسای سنت استپاس ، حمام قدیمی ، کاروانسرای خواجه نظر، قلعه گوهر، پل آهنی
پل چوبی ، منطقه آزادارس ، گمرک ایران و جمهوری آذربایجان (نخجوان) ، سد ارس ،
بازارچه روس ، پارک جنگلی ، دشت گلفرج ، گچی قلعه سی
روستای شجاع:
اطلاعاتی ندارم
حقوردی آباد(شاهمار):
اطلاعاتی ندارم
هادی شهر (علمدارگرگر):
کل تپه ، قنات های قدیمی ، دشت گردیان ، باغات سرسبز ، کوه و منطقه حیات وحش
دره دیز ، قره بورن
روستای زاویه:
زیارتگاه ، درخت کهنسال چنار، باغات سرسبز
روستای لیورجان و سیه سران :
باغات آلبالو و گردو ، کوههای سرسبز
روستای نوشیروان:
معدن نمک ، باغات سرسبز قبچیوان ، ننه مرزه
روستای قشلاق:
زندانلی ، آبشارهای دره ماهاران ، گلی دره ، کلانجی ، کوه قلنج
روستای ارسی:
باغات سر سبز ، درخت کهن سال چنار ، دره ممد جان ، قزل چشمه ، بیزبین ، دره متالف
روستای داران:
کوه کیامکی ، کورهن ، قزل چشمه
روستای افشار:
معدن سفید آب ، چشمه قره سو
روستای مارازاد:
ملا باغی، گورقلعه سی
روستای احمد آباد:
مسجد قدیمی ، باغات زرد آلو
روستای منجن آباد(بدون سکنه):
آبشار آسیاب خرابه
روستای الوان:
کوه الوان ، مجسمه های شیر سنگی
شهر سیه رود:
معدن مس و طلا ، حمام قدیمی ، سید قبری ، یالی داش ، آردج ، زیارتگاه بابایعقوب ،
حیات وحش کنتال ، گردنه ننم وای ، قلعه علی بیک ، جرجن(آبشار دار) ، آشایی کند
(ساحل رود ارس) ، باغات زرد آلو
روستای ایری:
کهنه کند ، حمام قدیمی ، باغات زردآلو ، کنتال (پته لی دره)
روستای هلق :
خانه های گلی (به رنگ سفید) ، آبشار ، باغات گلابی ، گیلاس، زادگاه استاد طاهر خوشنویس
روستاهای کمار علیا ، کمارسفلی ، ودیق :
آبشار، باغات گیلاس ، گلابی ، سیب ، گردو
نوردوز:
گمرک ایران با ارمنستان
روستای نوجه مهر :
زیارتگاه سید محمدآقا ، باغات انجیر ، انار ، شالیزار برنج
روستا های پهناور ، نظرکندی ، دوست آشنا:
خوش آب و هوا ، باغات سرسبز
روستای دوزال:
امامزاده شعیب ، برج دوزال ، باغات انجیر ، انار
روستای کردشت :
قلعه عباس میرزا ، حمام تاریخی ، باغات انجیر ، انار
روستاهای قولان ، قرچی معدن:
باغات انجیر ، انار ، جنگل های سرسبز ارسباران
روستا های میسن ، اروج کندی:
باغات انجیر ، انار ، جنگل های سرسبزارسباران
روستای تاریخی، توریستی اوشتیبین :
جنگل های سرسبزارسباران ، باغات انار ، زغال ، گردو ، زاد گاه حکیم نباتی، کف پوش سنگی
روستاهای اننق ، قشلاق ارامنه، نمنق:
جنگل های سرسبزارسباران











